رند وارونه‌ای به نام مهران مدیری

فرض کنید شخصی لباسی شبیه رابین هود بپوشد و به شیوه او در جنگل مخفی شود اما از فقرا بدزدد و به ثروتمندان بدهد به چنین شخصی می توان گفت رابین هود وارونه حال اگر کسی خصوصیات رندی و زیرکی رندانه را از خود بروز دهد اما عملکردش به نفع زورمندان باشد و به ضرر زیردستان چنین شخصی را نیز میتوان رند وارونه نامید. به نظر من مهران مدیری یک رند وارونه است و در اینجا شرح خواهم داد چرا وی را مستحق چنین لقبی می دانم و شاید با این توضیحات دلیل نفرت ناخوداگاه بسیاری از مخاطبان اثار وی نیز مشخص شود.

اگر مثل اعلای رندی را شخصیت حافظ شیرازی بدانیم می توانیم بگوییم رند کسی است که با نازک بینی و ظرافت معایب جامعه را می بیند و در فضای خفقانی که هیچگونه انتقاد مستقیمی ممکن نیست با چاشنی طنز و ایهام و کنایات دوپهلو حرف خود را می زند ونقاب از چهره سالوس ریاکاران زمانه برمی گیرد. علاوه بر این حافظ از شیوه ملامتیان نیز بهره میبرد به این معنی که با تمسخر یا عیب گرفتن بر خود در کنار قدرتمندان، از اینکه او را متهم به برج عاج نشینی و خود برتربینی کنند احتراز می نمود:

می خور که شیخ و حافظ و مفتی و محتسب

چون نیک بنگری همه تزویر می کنند

حافظ خود را در ردیف مفتی و محتسب قرار می دهد و یک سوزن به خود میزند تا جوالدوز زدن به قدرتمندان فاسد را ممکن سازد.

چنین خصوصیاتی به عنوان خصوصیات رندانه در ذهن ناخوداگاه ما ایرانیان نقش بسته است. شخصیتی که رندانه و بهلول‌وار حق را می گوید آن هم به گونه ای که گزگ به دست قدرتمندان ندهد و جان خویش را هم از مهلکه به در برد.

کارهای مهران مدیری برخی از خصوصیات فوق را دارد و شاید تداعی ناخوداگاه کاراکتر مهران مدیری با شخصیت رندانه ای که در حافظه تاریخی ما ایرانیان است موجب محبوبیت او نیز می شود. اما به گمان من مدیری تنها ظواهر رندی را نشان می دهد اما عملکردش کاملا برخلاف یک رند راستین است. او یک سوزن به صاحبان قدرت می زند تا بتواند یک جوالدوز و یا چیزی خطرناکتر را به ملت فرو کند.

او همچون مرحوم کیومرث صابری (گل آقا) سوپاپ اطمینان مورد اعتماد نظام است با این تفاوت که از فرهیختگی صابری برخوردار نیست. مهران مدیری و تیم ثابتش ان چنان مورد اطمینان صدا و سیمای حکومتی هستند که مجالی به دیگران داده نمی‌شود. بگذریم از اینکه گاهی اوقات همچون مسخره کردن اعتصاب غذای منتقدان نظام در یکی از کارهای قبلیش به سفارشی کاری نیز میپردازد اما به طور کلی نقش مدیری به عنوان سوپاپ اطمینان در کل سیستم همانقدر لازم است که نقش لباس شخصیها و نیروهای سرکوبگر

از جایی فشار وارد می شود و از جای دیگری باید فشار اضافی خارج شود تا از انفجار جلوگیری کند

در سریال قهوه تلخ جایی هست که به زندان انداختن پی در پی یکی از کارکترهای سریال با بهانه های واهی و برخورد جسم سخت! به سر وی دستمایه شوخی و خنده می شود. برای شما موارد مشابهی که توسط حکومت انجام شده تداعی می شود و شما می خندید و این همان چیزی است که نظام می خواهد. شما با درک شباهت سوژه و موارد مشابهی که با زندانی کردن دختران و پسران و تجاوز و سر به نیست کردنشان و در نهایت صرفا با گزارشی از برخورد جسم سخت پرونده را بسته اند می خندید و این چیزی است که قدرتمندان می خواهند.

هیات منصفه ای که می خندد حکم اعدام نمی دهد